Spokojny Piesekporadnik o kupnie, adopcji i pierwszych miesiącach z psem
Umowy i formalności

Umowa rezerwacji szczenięcia i zadatek: co musi zawierać i kiedy pieniądze wracają

Umowa rezerwacji szczenięcia krok po kroku: zadatek czy zaliczka, terminy odbioru, co gdy miot się nie urodzi, oraz umowa sprzedaży psa z warunkami hodowlanymi.

Autor: Opublikowano 5 min czytania

W skrócie

  • Umowa rezerwacji szczenięcia to umowa przedwstępna: zobowiązuje hodowcę i kupującego do zawarcia umowy sprzedaży w przyszłości, a własność psa przechodzi dopiero przy odbiorze.
  • Zadatek (art. 394 Kodeksu cywilnego) przepada, gdy z zakupu bez ważnej przyczyny zrezygnuje kupujący, a gdy szczenięcia nie wyda hodowca, kupujący może żądać dwukrotności.
  • Gdy nikt nie zawinił - miot się nie urodził, nie ma młodego wybranej płci, szczenię zachorowało - zadatek wraca w pojedynczej wysokości, a zaliczka wraca zawsze.
  • W umowie zapisz dane miotu i rodziców, rodzaj rezerwacji, cenę, kwotę z wyraźnym słowem „zadatek”, planowany i ostateczny termin odbioru oraz rachunek do zwrotu.

Ten poradnik jest dla osoby, która znalazła hodowlę i ma wpłacić pieniądze za szczenię, często jeszcze przed jego urodzeniem. Wyjaśnia, czym jest rezerwacja w sensie prawnym, czym różni się zadatek od zaliczki i co powinno się znaleźć w umowie rezerwacji, a potem w umowie sprzedaży. Zanim cokolwiek wpłacisz, upewnij się, że hodowla jest prawdziwa - pomoże w tym tekst o tym, jak wybrać hodowlę psa.

Czym jest umowa rezerwacji szczenięcia

Rezerwacja szczenięcia to w praktyce umowa przedwstępna (art. 389 Kodeksu cywilnego): strony zobowiązują się, że w ustalonym terminie zawrą umowę sprzedaży konkretnego szczenięcia albo szczenięcia wybranego w ustalonej kolejności. Żeby taka umowa miała sens, musi określać to, co najważniejsze w przyszłej sprzedaży: jakie szczenię i za jaką cenę.

Rezerwacja nie przenosi własności. Pies staje się Twój dopiero przy odbiorze, na podstawie umowy sprzedaży. Do tego czasu odpowiedzialność za szczenię ponosi hodowca.

Prawo nie wymaga dla tej umowy szczególnej formy, ale pisemna umowa usuwa spory o to, co obiecano w wiadomościach. Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się po roku od dnia, w którym miała zostać zawarta umowa sprzedaży (art. 390 § 3 k.c.), więc jeśli coś poszło nie tak, nie zwlekaj z rozliczeniem.

Zadatek a zaliczka - różnica, która decyduje o pieniądzach

Zaliczka wraca zawsze, gdy do sprzedaży nie dojdzie. Zadatek wraca tylko wtedy, gdy nikt nie zawinił albo strony się porozumiały. To jedno słowo w umowie zmienia skutki, dlatego zapisz je świadomie.

SytuacjaZadatek (art. 394 k.c.)Zaliczka
Sprzedaż dochodzi do skutkuZalicza się na poczet cenyZalicza się na poczet ceny
Rezygnujesz bez ważnej przyczynyHodowca może go zatrzymaćHodowca zwraca
Hodowca sprzedaje „Twoje” szczenię komuś innemuMożesz żądać dwukrotnościHodowca zwraca wpłatę
Miot się nie urodził, szczenię zachorowało bez niczyjej winyWraca w pojedynczej wysokościHodowca zwraca
Rozwiązujecie umowę za porozumieniemWracaWraca

Zasady zadatku z art. 394 k.c. działają, jeśli umowa nie stanowi inaczej - strony mogą więc wpisać własne zasady, na przykład że przy pustym kryciu zadatek przechodzi na kolejny miot. Jeśli w umowie i w tytule przelewu nie ma słowa „zadatek”, a z rozmów nie wynika, że strony go chciały, wpłata będzie raczej traktowana jak zaliczka. Szersze porównanie znajdziesz w tekście zadatek czy zaliczka i w krótkiej definicji zadatku w słowniku.

Wysokości zadatku nie określają przepisy. Ustalacie ją sami; hodowcy zwykle biorą część ceny. Dobra zasada: zadatek nie powinien być tak wysoki, żeby jego utrata była dla Ciebie dotkliwa, gdyby coś zmieniło się w Twoim życiu przed odbiorem.

Co musi zawierać umowa rezerwacji szczenięcia

Umowa nie musi być długa, ale musi odpowiadać na pytanie, co się dzieje w każdym scenariuszu. Minimum:

  1. Strony - dane hodowcy z przydomkiem hodowli i nazwą organizacji, w której jest zarejestrowana, oraz dane kupującego.
  2. Miot - rasa, matka i ojciec z numerami rodowodów, data urodzenia albo planowanego krycia.
  3. Przedmiot rezerwacji - konkretne szczenię z opisem (płeć, umaszczenie, czip, jeśli już jest) albo miejsce w kolejności wyboru i płeć.
  4. Cena i zadatek - pełna cena, kwota wpłaty z wyraźnym słowem „zadatek” i informacją, że zalicza się na poczet ceny.
  5. Dwa terminy odbioru - planowany i ostateczny. Ostateczny określa, kiedy hodowca może uznać, że nie wykonałeś umowy.
  6. Scenariusze bez winy - co z zadatkiem, gdy miot się nie urodzi, nie będzie młodego wybranej płci albo szczenię zachoruje lub padnie przed odbiorem.
  7. Szczenię dla hodowli - czy hodowca może przed wyborem zostawić sobie młode i do kiedy musi o tym powiedzieć.
  8. Rachunek do zwrotu i podpisy obu stron, po egzemplarzu dla każdej.

Wszystkie te pola ma darmowy wzór umowy rezerwacji szczeniaka w PDF i Word. W tytule przelewu wpisz słowo „zadatek”, nazwę miotu i datę umowy. Jeśli płacisz gotówką, weź pokwitowanie odbioru zadatku z kwotą słownie.

Umowa sprzedaży przy odbiorze

Przy odbiorze podpisujecie umowę sprzedaży, a zadatek zalicza się na cenę. W umowie powinny być: dane psa (imię z przydomkiem, rasa, płeć, data urodzenia, numer czipa, numer metryki), oświadczenie o znanym stanie zdrowia, przekazywane dokumenty (metryka, książeczka zdrowia) oraz cena i sposób zapłaty.

Do psa w sprawach nieuregulowanych w ustawie o ochronie zwierząt stosuje się przepisy o rzeczach, więc działa rękojmia za wady. Strony mogą ją w umowie ograniczyć albo wyłączyć, ale wyłączenie nie chroni sprzedającego, który zataił chorobę. Jeśli hodowca prowadzi firmę i sprzedaje Ci psa jako konsumentowi, mogą działać przepisy konsumenckie - przy sporze zapytaj rzecznika konsumentów.

Przy zakupie od osoby prywatnej powyżej 1000 zł kupujący płaci zwykle podatek od czynności cywilnoprawnych (2% wartości, deklaracja PCC-3 w 14 dni). Przy zakupie od firmy z fakturą PCC nie płacisz. Jeśli nie masz pewności, jak to wygląda w Twojej sytuacji, zapytaj w urzędzie skarbowym.

Sprzedaż psa z warunkami hodowlanymi

Psy rasowe często sprzedaje się z warunkami: „pies domowy” z zakazem rozmnażania albo „pies do hodowli” z obowiązkiem badań i, na przykład, szczenięciem dla hodowcy z pierwszego miotu. Takie warunki zapisuje się w umowie hodowlanej.

Co zwykle zawiera:

  • przeznaczenie psa - zakaz rozmnażania i udostępniania do krycia, czasem termin kastracji (zawsze zgodnie z zaleceniem weterynarza, nie „na sztywno” dla szczenięcia);
  • kara umowna (art. 483 k.c.) za złamanie zakazu - powinna odpowiadać realnej szkodzie hodowcy, rażąco wygórowaną sąd może obniżyć;
  • prawo pierwokupu - przy dalszej sprzedaży najpierw proponujesz psa hodowcy;
  • szczenię albo kwota dla hodowcy przy psie do hodowli, z kolejnością wyboru i terminem.

Takie zapisy wiążą tylko strony umowy. Jeśli sprzedasz psa wbrew pierwokupowi, sprzedaż jest ważna, ale hodowca może żądać odszkodowania. Przeczytaj warunki przed podpisaniem i negocjuj te, których nie zamierzasz spełnić. Gotowy układ takiej umowy ma wzór umowy hodowlanej psa.

Jeśli kupujesz psa do hodowli, przy pierwszym miocie przyda się też osobna umowa z właścicielem reproduktora - umowa krycia suki opisuje opłatę, szczenię za krycie i powtórne krycie przy braku ciąży.

Wszystkie wzory są na Denwi bezpłatne i bez rejestracji. To wzory ogólne - przy nietypowych warunkach albo wysokich kwotach pokaż umowę prawnikowi.

Jak nie stracić zadatku na oszustwie

Wpłacaj zadatek tylko hodowli, którą sprawdziłeś w organizacji, po zobaczeniu matki szczeniąt. Fałszywe rezerwacje to popularny schemat: kradzione zdjęcia, niska cena, „wysyłka zagranicą” i kolejne dopłaty po pierwszej wpłacie.

  • Nie płać „za transport”, „za klatkę” ani „za ubezpieczenie” osobie, której nie znasz.
  • Porównaj nazwisko na umowie z właścicielem rachunku.
  • Zachowaj korespondencję i potwierdzenia przelewów.
  • Przy wyłudzeniu zawiadom policję i bank - co jeszcze zrobić po wpłacie, opisujemy w tekście o oszustwach przy kupnie psa.

Po odbiorze szczenięcia czeka Cię kilka spokojnych tygodni adaptacji - o tym, jak je przygotować, piszemy w tekście o pierwszych dniach szczeniaka w domu.

Najczęstsze pytania

Czy hodowca musi oddać zadatek, jeśli zrezygnuję ze szczeniaka?
Nie musi, jeśli wpłata była zadatkiem, a rezygnujesz z przyczyn, za które odpowiadasz. Strony mogą się jednak porozumieć inaczej, na przykład hodowca odda zadatek, gdy szybko znajdzie innego kupującego.
Co się dzieje z zadatkiem, gdy miot się nie urodzi?
Jeśli nikt nie zawinił, a umowa nie przewiduje innego rozwiązania, zadatek wraca w pojedynczej wysokości. Możesz też zgodzić się na przeniesienie rezerwacji na kolejny miot - zapisz to w aneksie.
Ile wynosi zadatek za szczeniaka?
Przepisy nie określają wysokości zadatku, ustalają ją strony. Zwykle jest to część ceny; wybierz kwotę, której ewentualna utrata nie będzie dla Ciebie dotkliwa.
Czy umowa rezerwacji szczenięcia musi być na piśmie?
Prawo nie wymaga formy pisemnej, ale bez niej trudno udowodnić, czy wpłata była zadatkiem, czy zaliczką, i jakie były terminy. Spisz umowę i wpisz słowo „zadatek” w tytule przelewu.
Czy zakaz rozmnażania w umowie sprzedaży psa jest ważny?
Tak, jako zobowiązanie między stronami umowy, zwykle zabezpieczone karą umowną. Rażąco wygórowaną karę sąd może obniżyć, a przy sprzedaży przez firmę konsumentowi zbyt surowe warunki mogą zostać uznane za niedozwolone.

Fakty sprawdzone 2 listopada 2026. Jak pracujemy: zasady redakcyjne. Widzisz błąd? Napisz do nas.

Jacek Pawlos tworzy serwisy internetowe, w tym serwis darmowych ogłoszeń Denwi.pl. W Spokojny Piesek zbiera praktyczne poradniki: checklisty, wzory i odpowiedzi na pytania, które padają przy kupnie i sprzedaży.

Denwi.pl to polski serwis darmowych ogłoszeń: publikacja kosztuje 0 zł we wszystkich 26 kategoriach, bez prowizji od sprzedaży i bez limitu ogłoszeń, z czatem zamiast telefonu, darmową wyceną rzeczy ze zdjęcia (Wycena AI) i bezpłatnymi wzorami umów. Spokojny Piesek prowadzi Jacek Pawlos, twórca Denwi.pl. Gdy polecamy Denwi, piszemy o tym otwarcie.

Czytaj także